Archive for January, 2019

Behawioryzm psychologiczny

Monday, January 28th, 2019

Wśród amerykańskich psychologów powstał kierunek, cieszący się w pewnych kołach dużym powodzeniem, nazwany behawioryzmem, który powołując się na wątpliwe wyniki uzyskane drogą introspekcji pragnie oprzeć wnioski naukowe wyłącznie na zewnętrznej obserwacji zachowania się (be haviour) jednostek. Kierunek ten, który w praktyce i tak nie da się konsekwentnie przeprowadzić, stanowi niepotrzebne zubożenie źródeł naszego poznania psychologicznego. Mimo ujemnych stron introspekcji, nie rezygnujemy z możliwości samoobserwacyjnych, zwłaszcza iż bywa to częstokroć konieczność a obserwację zewnętrzną uważamy tylko za jedno, co prawda bardzo ważne ze źródeł naszej wiedzy ożyciu psychicznym drugich jednostek. Poza tym, aby nie być zdanym na informacje jednostek, posługujemy się Jeszcze metodami zbiorowych badań introspekcyjnych. Służą do tego celu tzw. …read more

Zadania psychologii

Monday, January 28th, 2019

Zadaniem psychologii jest wykrycie związków, jakie zachodzą między faktami psychicznymi a faktami innego rodzaju, np. fizycznymi,  fizjologicznymi, socjologicznymi, kosmicznymi. Zebrane w ten sposób opisy faktów psychicznych i dyspozycji psychicznych, oparte na analizie i klasyfikacji badanego materiału i poparte wynikami innych jeszcze metod badawczych, o których będzie mowa poniżej, prowadzą do wykrycia praw naukowych, leżących u podstaw zachodzących między faktami związków. Prawa naukowe służą nam do tłumaczenia faktów, które już zaszły i do przewidywania faktów przyszłych. Wytłumaczyć jakiś proces psychiczny, jego powstanie, jego przebieg, jakość, natężenie, jego ustąpienie. …read more

Introspekcja

Monday, January 28th, 2019

Introspekcja jest wprawdzie podstawą naszej wiedzy o życiu psychicznym, jednakże źródło to dalekie jest od doskonałości. Obserwując samych siebie nie posiadamy miary porównawczej. Zamykanie się we własnym wnętrzu psychicznym prowadzi łatwo do przedwczesnych i bezpodstawnych uogólnień. Próbowano przeciw introspekcji powoływać się i na bardziej zasadnicze argumenty. Np. …read more

Zadania i metody psychologii

Monday, January 28th, 2019

Jak każdy inny przyrodnik, tak i psycholog stawia sobie dwojakie zadania: opisać przedmiot swojego badania oraz dać jego wytłumaczenie naukowe. Przez opis rozumiemy planowe wyliczenie składników badanego przedmiotu i ustalenie stosunków, jakie pomiędzy nimi zachodzą. Zycie psychiczne człowieka jest przedmiotem badania niezwykle zawiłym. Aby dokonać opisu złożonego faktu psychicznego, musimy dążyć do wyróżnienia w nim części składowych Jak najprostszych. Takie rozkładanie złożonych procesów psychicznych na proste nazywa się w psychologii analizą. …read more

Badania eksperymentalne

Sunday, January 27th, 2019

Punktem wyjścia tych doniosłych badań eksperymentalnych były poglądy tzw. refleksologów, głównie Sjeczenowa i Richeta, którzy w czynnościach psychicznych widzieli przekształcone rozwojowo odruchy. Poglądy te zakładają, że w przebiegu ewolucji zachował się nawet na najwyższych odcinkach osi mózgowordzeniowej podstawowy plan segrnentarny budowy i czynności układu nerwowego ośrodkowego. Na każdym piętrze tej OSI obowiązuje w zasadzie ten sam schemat czynnościowy, składający się z trzech członów: 1) nerwu do- prowadzającego podnietę, 2) ośrodka nerwowego, w którym powstaje podrażnienie i 3) nerwu odprowadzającego odczyn w kierunku np. mięśnia. …read more

Organizmy złożone

Sunday, January 27th, 2019

Kiedy w przebiegu ewolucji przychodzi do wytworzenia się organizmów złożonych, pojawia się osobna tkanka, która staje się swoistym podścieliskiem czynności psychicznych. U tworów najprymitywniejszych rolę tę zdaje się spełniać cała protoplazma. Najpierwotniejszą formą układu nerwowego zdaje się być układ nerwowy rozproszony. Na całej powierzchni ciała pod warstwą na- błonka znajduje się jakby sieć komórek i włókien nerwowych. Komórki te nie okazują jeszcze dążności do skupiania się w zwoje nerwowe. …read more

Badani zbiorowe psychologii

Sunday, January 27th, 2019

W badaniach zbiorowych psychologia posługuje się również metodami statystycznymi. Statystyka jest nauką trudną, wymagającą dobrego opanowania techniki i metodologii. Obliczeń dokonujemy według zasad tzw. teorii prawdopodobieństwa. Interesuje nas głównie treść uzyskanego materiału, nie- kiedy jednak i forma uzyskanych odpowiedzi ma swoje znaczenie. …read more

Obserwacje introspektywne

Sunday, January 27th, 2019

W badaniach naukowych obserwacje introspektywne czy pośrednie nie wystarczają nam. Od połowy XIX wieku zaczęto szeroko stosować eksperyment do badań psychologicznych. Doniosłą tę metodę stosowano początkowo do badania wrażeń wzrokowych, słuchowych                         i dotykowych. Wniosły one ogrom- nie dużo do znajomości fizjologii zmysłów, a tym samym mają znaczenie dla psychofizjologii. Przy pomocy specjalnej aparatury uzyskano możność dokonywania dokładnych pomiarów przebiegu pewnych procesów psychicznych. …read more

Związek uczuć protopatycznych

Sunday, January 27th, 2019

Przykrość skłania do ucieczki, jej przezwyciężenie sprawia przyjemność. Ten związek elementarnych uczuć protopatycznych i doznań stanowi pierwszą podstawę orientacji w otaczającym środowisku i walki o byt. W rozważaniach tych wystrzegać się trzeba antropomorfizmu, który płynie stąd, iż bezpośrednio znamy tylko własne przeżycia psychiczne i mimo woli skłonni jesteśmy przenosić bezkrytycznie wiedzę o sobie na twory żywe tak odlegle ewolucyjnie, że tylko bujną wyobraźnią można się wczuć w ich przeżycia. Wczuwanie się i analogia są niepewnymi arkanami poznania naukowego. Dlatego w badaniach z zakresu psychologii porównawczej nie pomijamy żadnego momentu, który by naszym wnioskom analogicznym dostarczył podstaw naukowych. …read more

Skutki wywołane podnietą A, B,e,D

Saturday, January 26th, 2019

Spośród wielu więc podniet (A, B, e, D), z których każda przecież wywołuje taki sam skutek podrażnieniowy w jądrach podkorowych, tylko jedna, z góry określona wybiórczo podnieta i wywołane przez nią podrażnienie dośrodkowe (np. B, b) zdolne są doprowadzić do wyładowania czynności instynktowej (m). Dzieje się to dzięki ośrodkowi współczulnemu (S), posiadającemu moc zahamowania skutków wielu bodźców dla wybiórczego przekształcenia w odczyn tylko jednej podniety.                          W instynktowych reakcjach samozachowawczych to nastawienie zwierzęcia na bodźce, zagrażające jego życiu, występuje zawsze, tj. naprawdę bezwarunkowo. Większość instynktów ma jednak charakter okresowy, gdyż zależy od fizjologicznych potrzeb ustroju, np. …read more