Nasilenie podniety zewnetrznej w czynnosciach

Nasilenie podniety zewnętrznej w czynnościach instynktowych może być bardzo nikłe, niekiedy może go niemalże brakować, jak na to zwrócił uwagę Sherington, mówiąc o “seriach reakcji antycypują- cych”. Są to takie stany dręczącej zwierzę potrzeby fizjologicznej, że pod ich wpływem, jeszcze więc przed pojawieniem się podniety bezwarunkowej, przy- chodzi do szeregu złożonych działań, zmierzających do odszukania podniety bez- warunkowej, potrzebnej dla zaspokojenia owej potrzeby, a więc dla rozłado- wania energetycznego ośrodków podkorowych, napiętych, “nastawionych” pod wpływem bodźców narządowych. To napięcie układu wegetatywnego, decyduje o wyborze odpowiedniego jakościowo bodźca. Ewolucja czynności układu ner- wowego doprowadziła więc na tym poziomie do ogromnego usamodzielnienia się nastawień wegetatywnych (dominant), które są już nie tylko sternikiem w przewodnictwie podrażnienia w łuku odruchowym, ale i siłą zdolną wywołać czynności złożone i długotrwałe, przy bardzo nikłych podnietach. zewnętrznych, sprowadzających się częstokroć do roli wtórnych, orientacyjnych wskazówek . . Fakty te mają ogromne znaczenie dla psychologii fizjologicznej, której właś- ciwym twórcą był Pawłow. Bo trzeba zważyć, że terminy takie, jak nastawie- nie, bodźce narządowe, dominanty, napięcie energetyczne, podrażnienia, dadzą się wyrazić zarazem i w języku, psychologicznym. Chodzi tu bowiem o uczucie pierwotne, tzw. protopatyczne, jak uczucie bólu, głodu, pragnienia, podniecenia płciowego. Te uczucia-ustrojowe są doznaniami, przeżyciami psychicznymi. Ich przykra lub przyjemna jakość jest na poziomie instynktu podstawą tendencji do usunięcia stanu przykrego lup osiągnięcia stanu przyjemnego. Jeżeli mó- wimy, że podniety bezwarunkowe dostarczają wskazówek orientacyjnych zwie- rzęciu dla rozwinięcia czynności instynktowej, to dopatrujemy się tym samym na tym stadium rozwojowym zalążka czynności poznawczej, gnozji. Zaczątki tej gnozji nie są nabytkiem osobniczym. Orientacja w sytuacji, która wymaga oddziałania instynktowego, jest zwłaszcza u zwierząt niższych dziedzicznie prze- kazywana. [patrz też: , klimatyzacja precyzyjna, fizjoterapia, tusz do rzęs ]

Tags: , ,

Comments are closed.