U ryb i zwierzat ziemnowodnych

U ryb i zwierząt ziemnowodnych narządem powstawania nawyków jest jeszcze przednia część pnia mózgowego. Eksperymentalne usunięcie wielkich półkul mózgowych nie wywołuje prawie żadnych zmian w zachowaniu się tych zwie- rząt. Już jednak u ptaków jest inaczej. Usunięcie u nich wielkich półkul móz- gowych powoduje utratę nawyków złożonych, chociaż jeszcze utrzymuje się zdolność nabywania nawyków prostych. Im wyżej w procesie cefalizacji posu- wamy się, tym większą rolę zaczyna odgrywać kora mózgowa. Wycięcie u psa wielkich półkul doprowadza do zupełnego zaniku zdolności tworzenia nawyków. Na tym poziomie kora mózgowa staje się widocznie wyłącznym narządem odruchowości warunkowej. Rozwój życia psychicznego. zależy więc od ewolucji kory mózgowej; która u wyższych kręgowców zwiększa znacznie swoją powierzchnię, przez wzrost liczby i pojemności zawojów, a ponadto wytwarza lokalizację poszczególnych czynności. U płazów, a . nawet u ptaków, brak jest jeszcze wyspecjalizowanych ośrodków korowych, a kora zdaje się funkcjonować jako jednolita całość. U ssaków pojawiają się i różnicują w coraz wyższym stopniu osobne ośrodki. czuciowe (sensoryczne) i ruchowe (motoryczne). Wreszcie lm wyższy poziom, tym większego znaczenia zaczynają nabierać płaty czołowe, które stają się narządem najbardziej złożonych czynności psy- chicznych. Potężny rozwój płatów czołowych u człowieka jest podstawą anatomiczną i neurofizjologiczną faktu, że dopiero u człowieka poza elementarną świado- mością w znaczeniu sensorium pojawia się świadomość w znaczeniu histo- ryczno-społecznym, warunkująca jego wyjątkową rolę w przyrodzie. Fakt zależności życia psychicznego od rozwoju i czynności układu nerwo- wego już od dawna skłaniał badaczy do zgłębienia podstaw fizjologicznych psy- chiki. Dopiero nauka Pawłowa o Wyższych czynnościach nerwowych, rozwijana nadal przez jego uczniów, sformułowała prawa fizjologiczne, rządzące wy twa- rzaniem się nawyków u zwierzęcia, zmianami tych nawyków, zależnie od zmiany warunków i ich wygasaniem, gdy stają .się one niepotrzebne lub szkod- liwe. [hasła pokrewne: , surówki bawełniane, witamina b6, gabinet kosmetyczny ]

Tags: , ,

Comments are closed.