Obserwacje introspektywne

W badaniach naukowych obserwacje introspektywne czy pośrednie nie wystarczają nam. Od połowy XIX wieku zaczęto szeroko stosować eksperyment do badań psychologicznych. Doniosłą tę metodę stosowano początkowo do badania wrażeń wzrokowych, słuchowych                         i dotykowych. Wniosły one ogrom- nie dużo do znajomości fizjologii zmysłów, a tym samym mają znaczenie dla psychofizjologii. Przy pomocy specjalnej aparatury uzyskano możność dokonywania dokładnych pomiarów przebiegu pewnych procesów psychicznych. W latach osiemdziesiątych przeprowadzono pierwsze eksperymenty badania pamięci, stworzono mianowicie metodykę mierzenia szybkości i dokładności uczenia się na pamięć, trwałości pamięci i szybkości zapominania. Później wynaleziono metodę eksperymentalną badania uwagi i spostrzegania. Od tego czasu zaczęła ogromnie wzrastać na całym świecie liczba specjalnych pracowni psychologii eksperymentalnej. Eksperymentem naukowym nazywamy wywołanie badanego zjawiska w oznaczonych z góry warunkach sztucznych, które można dowolnie zmienić lub powtarzać. Celem eksperymentu jest dokonanie obserwacji naukowej. Do tego celu potrzebne są co najmniej dwie osoby: eksperymentator           i osoba badana. Eksperymentator stwarza warunki, w których ma wystąpić badane zjawisko. Osoba badana może być uprzedzona o mającym wystąpić zjawisku albo nie. W,tym ostatnim przypadku osoba badana otrzymuje polecenie wykonania pewnej czynności i poinformowania nas, jakie zjawisko psychiczne przeżyła w czasie wykonania tej czynności. Na przykład w eksperymencie kojarzeniowym na szereg słów, wypowiedzianych głośno, ma ona odpowiedzieć pierwszym słowem, które jej przyjdzie na myśl. Eksperymentator liczy czas upływający między hasłem i odczynem, przy czym nie uprzedza wcale osoby badanej, że najbardziej wymowne będą odczyny najbardziej opóźnione. W dziedzinie tej wypracowano mnóstwo testów, za pomocą których określa się dyspozycje psychiczne osób badanych lub przebieg i właściwości rozmyślnie     i planowo prowokowanych zjawisk psychicznych. Wyniki tych badań wymagają dużego krytycyzmu, jeżeli nie mają się stać źródłem nieścisłości. [patrz też: pomoc psychologiczna, poradnia psychologiczna, porady psychologiczne ]

Tags: , ,

Comments are closed.