Archive for the ‘Uncategorized’ Category

Introspekcja

Tuesday, September 17th, 2019

Introspekcja jest wprawdzie podstawą naszej wiedzy o życiu psychicznym, jednakże źródło to dalekie jest od doskonałości. Obserwując samych siebie nie posiadamy miary porównawczej. Zamykanie się we własnym wnętrzu psychicznym prowadzi łatwo do przedwczesnych i bezpodstawnych uogólnień. Próbowano przeciw introspekcji powoływać się i na bardziej zasadnicze argumenty. Np. …read more

Zadania psychologii

Tuesday, September 17th, 2019

Zadaniem psychologii jest wykrycie związków, jakie zachodzą między faktami psychicznymi a faktami innego rodzaju, np. fizycznymi,  fizjologicznymi, socjologicznymi, kosmicznymi. Zebrane w ten sposób opisy faktów psychicznych i dyspozycji psychicznych, oparte na analizie i klasyfikacji badanego materiału i poparte wynikami innych jeszcze metod badawczych, o których będzie mowa poniżej, prowadzą do wykrycia praw naukowych, leżących u podstaw zachodzących między faktami związków. Prawa naukowe służą nam do tłumaczenia faktów, które już zaszły i do przewidywania faktów przyszłych. Wytłumaczyć jakiś proces psychiczny, jego powstanie, jego przebieg, jakość, natężenie, jego ustąpienie. …read more

Behawioryzm psychologiczny

Tuesday, September 17th, 2019

Wśród amerykańskich psychologów powstał kierunek, cieszący się w pewnych kołach dużym powodzeniem, nazwany behawioryzmem, który powołując się na wątpliwe wyniki uzyskane drogą introspekcji pragnie oprzeć wnioski naukowe wyłącznie na zewnętrznej obserwacji zachowania się (be haviour) jednostek. Kierunek ten, który w praktyce i tak nie da się konsekwentnie przeprowadzić, stanowi niepotrzebne zubożenie źródeł naszego poznania psychologicznego. Mimo ujemnych stron introspekcji, nie rezygnujemy z możliwości samoobserwacyjnych, zwłaszcza iż bywa to częstokroć konieczność a obserwację zewnętrzną uważamy tylko za jedno, co prawda bardzo ważne ze źródeł naszej wiedzy ożyciu psychicznym drugich jednostek. Poza tym, aby nie być zdanym na informacje jednostek, posługujemy się Jeszcze metodami zbiorowych badań introspekcyjnych. Służą do tego celu tzw. …read more

Przyrządy do badania zjawisk psychicznych

Tuesday, September 17th, 2019

Najpewniejsze stosunkowo wyniki osiągamy tam, gdzie dadzą się zastosować przyrządy. Posługujemy się zegarami (chronometrami), notującymi setne, a nawet tysięczne sekundy, aparatami kreślącymi krzywe tętna i oddechu, przyrządami do badania zdolności zapamiętywania, pokazującymi osobie badanej hasła w równych odstępach czasu i w ciągu jednakowego czasu. Aparatura ta zapewnia zawsze taki sam, z góry dający się pod względem ilościowym i jakościowym oznaczyć zespół warunków, w których występuje badane zjawisko psychiczne. Opanowanie metodyki eksperymentowania jest warunkiem powodzenia tych badań. Eksperymentów nie przeprowadza się dorywczo. …read more

Badani zbiorowe psychologii

Monday, September 16th, 2019

W badaniach zbiorowych psychologia posługuje się również metodami statystycznymi. Statystyka jest nauką trudną, wymagającą dobrego opanowania techniki i metodologii. Obliczeń dokonujemy według zasad tzw. teorii prawdopodobieństwa. Interesuje nas głównie treść uzyskanego materiału, nie- kiedy jednak i forma uzyskanych odpowiedzi ma swoje znaczenie. …read more

Organizmy złożone

Monday, September 16th, 2019

Kiedy w przebiegu ewolucji przychodzi do wytworzenia się organizmów złożonych, pojawia się osobna tkanka, która staje się swoistym podścieliskiem czynności psychicznych. U tworów najprymitywniejszych rolę tę zdaje się spełniać cała protoplazma. Najpierwotniejszą formą układu nerwowego zdaje się być układ nerwowy rozproszony. Na całej powierzchni ciała pod warstwą na- błonka znajduje się jakby sieć komórek i włókien nerwowych. Komórki te nie okazują jeszcze dążności do skupiania się w zwoje nerwowe. …read more

Badania eksperymentalne

Monday, September 16th, 2019

Punktem wyjścia tych doniosłych badań eksperymentalnych były poglądy tzw. refleksologów, głównie Sjeczenowa i Richeta, którzy w czynnościach psychicznych widzieli przekształcone rozwojowo odruchy. Poglądy te zakładają, że w przebiegu ewolucji zachował się nawet na najwyższych odcinkach osi mózgowordzeniowej podstawowy plan segrnentarny budowy i czynności układu nerwowego ośrodkowego. Na każdym piętrze tej OSI obowiązuje w zasadzie ten sam schemat czynnościowy, składający się z trzech członów: 1) nerwu do- prowadzającego podnietę, 2) ośrodka nerwowego, w którym powstaje podrażnienie i 3) nerwu odprowadzającego odczyn w kierunku np. mięśnia. …read more

Związek uczuć protopatycznych

Monday, September 16th, 2019

Przykrość skłania do ucieczki, jej przezwyciężenie sprawia przyjemność. Ten związek elementarnych uczuć protopatycznych i doznań stanowi pierwszą podstawę orientacji w otaczającym środowisku i walki o byt. W rozważaniach tych wystrzegać się trzeba antropomorfizmu, który płynie stąd, iż bezpośrednio znamy tylko własne przeżycia psychiczne i mimo woli skłonni jesteśmy przenosić bezkrytycznie wiedzę o sobie na twory żywe tak odlegle ewolucyjnie, że tylko bujną wyobraźnią można się wczuć w ich przeżycia. Wczuwanie się i analogia są niepewnymi arkanami poznania naukowego. Dlatego w badaniach z zakresu psychologii porównawczej nie pomijamy żadnego momentu, który by naszym wnioskom analogicznym dostarczył podstaw naukowych. …read more

Obserwacje introspektywne

Monday, September 16th, 2019

W badaniach naukowych obserwacje introspektywne czy pośrednie nie wystarczają nam. Od połowy XIX wieku zaczęto szeroko stosować eksperyment do badań psychologicznych. Doniosłą tę metodę stosowano początkowo do badania wrażeń wzrokowych, słuchowych                         i dotykowych. Wniosły one ogrom- nie dużo do znajomości fizjologii zmysłów, a tym samym mają znaczenie dla psychofizjologii. Przy pomocy specjalnej aparatury uzyskano możność dokonywania dokładnych pomiarów przebiegu pewnych procesów psychicznych. …read more

Pień mózgowy u ryb i zwierząt

Sunday, September 15th, 2019

U ryb i zwierząt ziemnowodnych narządem powstawania nawyków jest jeszcze przednia część pnia mózgowego. Eksperymentalne usunięcie wielkich półkul mózgowych nie wywołuje prawie żadnych zmian w zachowaniu się tych zwierząt. Już jednak u ptaków jest inaczej. Usunięcie u nich wielkich półkul mózgowych powoduje utratę nawyków złożonych, chociaż jeszcze utrzymuje się zdolność nabywania nawyków prostych. Im wyżej w procesie cefalizacji posuwamy się, tym większą rolę zaczyna odgrywać kora mózgowa. …read more